تبلیغات
زبان شناس آینده - نکته ای در ترجمه از زبان انگلیسی
 
زبان شناس آینده
Scientia Potentia Est
درباره وبلاگ


وبلاگی علمی در باب موضوعات زبانشناختی

A scientific blog concerning linguistic subjects

مدیر وبلاگ : خاموش نوربخش
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

سخنی در باب اهمیت نحو (syntax) در ترجمه

یکی از مهم ترین و لاینفک ترین مراحل ترجمه دقّت در تفاوت های نحوی میان زبان مبدأ و زبان مقصد می باشد. بدین ترتیب که حتّی اگر مترجم بتواند تمامی لغات را، تک به تک، با رعایت بستر معناشناختی آنان ترجمه نماید و ساختار را نیز رعایت کند امّا در برگردان و تطبیق نحو اهمال کند، ترجمه اش نه تنها قابل قبول نخواهد بود بلکه در مواقعی حتّی می تواند باعث نامأنوسی خواننده و بیگانگی وی با مطلب نیز گردد.

برخی از تفاوت های معناشناختی و نحوی به سهولت قابل رسیدگی هستند. مثلاً در زبان انگلیسی (و همچنین زبان های ترکی و کردی) فعلی که همراه واژه ی «مریض» می آید و نشان از «مریض شدن» دارد، تحت اللفظاً به معنی «افتادن» است:

انگلیسی: to fall sick

ترکی آذربایجانی: نُخُش دوشماخ

کردی (سورانی): نه خوه ش که وتن   

استفاده از مفهوم «افتادن» در این زبان ها منتج از بار منفی بیماری می باشد. امّا اگر بخواهیم عبارات بالا را به فارسی برگردانیم و بنویسیم «مریض افتادن»، بسیار نامأنوس و حتی مضحک خواهد بود. «مریض افتادن» صرفاً یک ترجمه ی تحت اللفظی و بدون مراعات نحو و معناشناسی زبان مبدأ است.

 

مثالی از ترجمه ی فحوای کلّی

البته اکثر قریب به اتفاق مترجمان به سهولت می توانند تفاوت هایی از این دست را تشخیص داده و رعایت کنند. امّا یکی از ریزه کاری ها و ظرافت های ترجمه، به زعم نگارنده ی مطلب، زمانی است که می خواهیم یک عبارت یا فحوای کلّی را برگردان نماییم. مثالی که در نوشتار حاضر بدان خواهیم پرداخت ضمیر انگلیسی you به همراه حالت منفی negative فعل می باشد.

مثلاً در یکی از مستندهای معروف جهانی که تولید شبکه ی انگلیسی زبان است، مستندساز به دل طبیعت اقصی نقاط جهان سفر کرده و خطرناک ترین موجودات، به فراخور محیط زندگی شان، را یافته و به بینندگان معرفی می نماید. این مستند توسط بخش فارسی شبکه ی مزبور به زبان فارسی برگردان شده است. در یکی از قسمت ها، که از دست قضا در نماهنگ تبلیغی این برنامه هم مدام پخش می شود، مستندساز موجودی خطرناک را در دست گرفته که اگر اشتباه نکنم گاز می گیرد و می تواند انگشت آدمی را قطع کند. مستندساز در این لحظه رو به دوربین با لبخند چیزی شبیه به این جمله را می گوید: «شما نمی خواین دستتون رو بذارین اونجا» (اشاره به میان دهان یا چنگال جانور دارد). جمله ی مزبور را معمولاً در زبان فارسی نمی شنویم. یعنی معمولاً کسی حالت منفی فوق الذکر، یعنی پرهیز هر انسان عاقل از خطر، را با ضمیر «شما» یا «تو» در فارسی به کار نمی برد. مثلاً در فارسی معمولاً کسی نمی گوید: «شما نمی خواهید خودتان را از پل پایین بیاندازید» تا نشان دهد که هیچ آدمی با عقل سلیم این کار را نمی کند!

امّا با این حال جملاتی از این دست، یعنی ترکیب you با فعل منفی را به کرّات در انگلیسی مشاهده نموده و مترجمان عزیز نیز غالباً آن را تحت اللفظاً ترجمه می نمایند که همانطور که گفته شد هیچ سنخیتی با نحو و نظام زبان فارسی ندارد. در اصل ترجمه ی صحیح حالت مزبور در زبان فارسی این گونه است: «هیچ کس» یا «هیچ کی» (برای حالات محاوره ای) به جای you. فعل منفی نیز که سر جای خودش است. حال اکر باز گردیم به جمله ی مستندساز مذکور می توان آن را اینگونه ترجمه نمود: «هیچ کی دلش نمی خواد دستشو بذاره این تو/جا». یا عبارت انگلیسی «you do not like to throwyourself off the bridge» را می توان این گونه ترجمه نمود: «هیچ کس دلش نمی خواهد خودش را از پل پایین بیاندازد»، که بسیار مأنوس تر و ملموس تر است از عبارت «شما نمی خواهید خودتان را از پل پایین بیاندازید».

نتیجتاً بهتر است به هنگام ترجمه ی عباراتی که دارای you و فعل منفی like بودند و حال و هوای عبارات فوق را داشتند (یعنی دارای عمومیت بودند) از «هیچ کی دلش نمی خواد» یا «هیچ کس دلش نمی خواهد» استفاده کنیم تا به بهترین وجه ممکن حقّ مطلب را ادا کرده و از نامأنوسی مخاطب با متن ترجمه شده جلوگیری نماییم.





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
چهارشنبه 6 شهریور 1392
خاموش نوربخش
جمعه 24 آذر 1396 04:17 ب.ظ
سبک شما واقعا منحصر به فرد است در مقایسه با افراد دیگر که من چیزها را خوانده ام
از جانب. خیلی ممنون از ارسال زمانی که این فرصت را داشتید
حدس بزن من فقط علامت این وب سایت را بنویس.
شنبه 18 شهریور 1396 03:10 ب.ظ
Hi there! I'm at work browsing your blog from
my new iphone! Just wanted to say I love reading your blog and look forward to all your posts!
Keep up the superb work!
دوشنبه 9 مرداد 1396 10:06 ب.ظ
First of all I would like to say awesome blog!
I had a quick question that I'd like to ask if you don't mind.
I was curious to find out how you center yourself and clear your
mind prior to writing. I've had trouble clearing my thoughts in getting my
thoughts out there. I truly do take pleasure in writing
but it just seems like the first 10 to 15 minutes are generally lost just trying to figure out how to begin. Any suggestions or hints?

Appreciate it!
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 02:30 ب.ظ
Hi! I've been reading your web site for a long time now and finally
got the courage to go ahead and give you a shout out from
Austin Texas! Just wanted to mention keep up the fantastic work!
پنجشنبه 21 اردیبهشت 1396 08:47 ق.ظ
We are a gaggle of volunteers and opening a new scheme in our community.
Your web site offered us with valuable information to work on. You have done a formidable job and
our whole group will probably be thankful to you.
پنجشنبه 24 فروردین 1396 04:33 ب.ظ
I enjoy looking through an article that will make men and women think.

Also, thank you for allowing me to comment!
پنجشنبه 24 فروردین 1396 04:48 ق.ظ
Amazing blog! Is your theme custom made or did you
download it from somewhere? A theme like yours with a few simple adjustements would really make my blog shine.
Please let me know where you got your design. Cheers
چهارشنبه 6 شهریور 1392 03:44 ب.ظ
تشکر مفید بود
خاموش نوربخش :سپاس.
چهارشنبه 6 شهریور 1392 01:48 ب.ظ
جالب بود
متاسفانه اینقدر از این جور ترجمه ههای غلط دیدیم که دیگه عادت کردیم و یه جورایی داره زبان درست و حسابی از بین میره
شاد باشید
خاموش نوربخش :ممنون از حسن نظرتون. بله دقیقاً. ترجمه ی غیرصحیح به راحتی می تونه بر زبان مقصد تاثیر منفی بذاره، مخصوصاً در زمانه ی ما تقریباً می شه گفت بیشتر مطالبی که به طبع و نشر می رسن در اصل ترجمه ای از انگلیسی هستن.

ممنون، سرفراز باشین.
چهارشنبه 6 شهریور 1392 01:47 ب.ظ
درود
و اگر اشتباه نکنم در محاورات فارسی با یک حالت سوالی می گوییم: شما" که" نمی خواهید خودتان را از پل بیندازید پایین؟!!
که در ذهن هرکس پاسخ آن به نوعی "قهری است که نه" می باشد...
تذکر خوبی بود... اینگونه اشارات می تواند در ترجمه صحیح یاریگر باشد.
خاموش نوربخش :سلام؛ درست است به نکته ی بسیاری خوبی اشاره کردید در باب قهری بودن بار چنین جملاتی. سپاس.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر