تبلیغات
زبان شناس آینده - «قلعه ی حیواناتِ» شرقی
 
زبان شناس آینده
Scientia Potentia Est
درباره وبلاگ


وبلاگی علمی در باب موضوعات زبانشناختی

A scientific blog concerning linguistic subjects

مدیر وبلاگ : خاموش نوربخش
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

داستان قلعه ی حیوانات، با عنوان اصلی Animal Farm (تحت اللفظاً «مزرعه ی حیوانات») اثر جورج اوروِل، یکی از مشهورترین اثار ادبی قرن گذشته ی میلادی می باشد. این داستان حکایت درگیری میان حیوانات یک مزرعه و انسان هاست.

داستان مزبور را به نوعی کالبدشکافی سیستم های تمامیت طلب دانسته اند. نکته ی جالب این جاست که قرن ها پیش از جورج اورول حکایتی مشابه را در میان متون منسوب به گروهی تحت عنوان «اخوان الصّفا» شاهد هستیم.

اخوان الصفا در اصل محفلی بود سرّی متشکل از عرفای قرون اولیه اسلامی، خاصّه قرن چهارم، که در علوم زمانه ی خویش حاذق بوده و بالطبع بر فلسفه ی یونانی نیز مسلط؛ و درصدد تبیین فصل مشترکی میان معتقدات اسلامی و مرام فلسفی یونانی بودند. این گروه را می توان یکی از اسرارآمیزترین جمعیت های سرّی در تاریخ بشریت دانست چرا که ماهیت ساختاری و هویت اعضای آن هرگز به ضرس قاطع بر کسی آشکار نگردیده است.

تنها نشانی که از اخوان الصفا به جای مانده حدود 52 رساله ی علمی (به تعبیر قرون وسطایی کلمه) است. این رسالات در زمان خود حدّ اعلی و غایت دانش و معلومات بشری محسوب می شده و جالب ترین نکته آن است که در هیچ یک از این رسالات اشاره ای به نام «شخص» یا «فرد» نشده و همگی آن ها، صرف نظر از هویت اصلی نگارنده یا نگارندگان، با امضای «اخوان الصفا» و به صورت ناشناس منتشر می شد. این امر به خوبی بیان گر سنّت دیرپای ناشناس ماندن در میان عرفا و محافل سرّی عرفانی است و تأکیدی است عملی بر اصل ارجحیت «جمع» و نیستیِ «فرد». از آن چه که از متون منسوب به اخوان الصفا بر می آید، این جمعیت شیعی مذهب بوده اند و بر طریق شیعه ی اثنی عشری اعتقاد داشته اند (در برخی از رسالات آنان در باب نجوم و اجرام سماوی به وضوح می توان ردّی از انتساب دوازده امام به افلاک دوازده گانه را یافت).

در یکی از متون اخوان الصفا به موردی جالب بر می خوریم که حکایتی است شبیه به داستان قلعه ی حیوانات. در این داستان نیز شاهده خروش و قیام حیوانات بر علیه انسان ها هستیم و نزاع سختی بین این دو در می گیرد. امّا بر خلاف جورج اورول که رویکردی تقریباً پست مدرن در پیش می گیرد و سعی دارد از تعیین تکلیف قطعی برای سرنوشت ماجرای درگیری حیوانات و انسان ها پرهیز نماید و سخنش را در لفافه بیان می دارد؛ نگارندگان اخوان الصفایی به وضوح باخت حیوانات را پیش بینی کرده و آدمی زاد را برنده نهایی این جدال می دانند.

همانگونه که بر اهل نظر در مباحث سمبول شناسی پوشیده نیست، «حیوان» در هر دو داستان فوق الذکر نماد آن دسته از ابناء بشر است که نه تنها منطق و خرد را نمی فهمند بلکه با لجاجت تمام سعی در نابودی و سرپوش گذاردن بر آن دارند و می خواهند بر علیه خردورزان به پا خیزند. «انسان» نیست، همان طور که پر واضح است، نماد «خردورز» می باشد؛ آن که عقل را سرلوحه ی کار ساخته و تعقل پیشه می نماید.

نگارنده ی مطلب تاکنون نتوانسته است سندی دالّ بر آگاهی اورول از حکایت مزبور از اخوان الصفا بیابد و از این رو می توان این مفهوم تقابل «حیوان و انسان»، به مثابه استعاره و مجازی از تقابل «خردمند و جاهل»، را در مقام الگویی روانشناختی در ناخودآگاهِ صاحب نظران به شمار آورد. بسیار جالب است که خردورزان اخوان الصفا نیز با همان شرایطی رو به رو بوده اند که هزار سال بعد جورج اورول خویشتن را در آن می یابد و این شرایط مشابه هر دو را بر این وا می دارد که به یک استعاره و به یک زبان مجازی مشترک برسند. هر دو بر آن می شوند تا تقابل میان انسان و حیوان را در حوزه ی کلام به تصویر بکشند و با لعاب عبارات فصیح و فنون داستان نویسی آن را رنگ آمیزی کنند. در این میان اورول با لحنی پوشیده تر خبر از شکست غایی جهال می دهد و اخوان الصفا آشکارا پیروزی خرد را نوید می دهند.

آدمی با شنیدن حکایات فوق الذکر و منشاء آن ها به یاد این بیت جاودان از سعدی می افتد که به زبان نظم، فحوای منثورِ حکایات اخوان الصفا و اورول، را بیان داشته است:

خفتگان را چه خبر زمزمه ی مرغ سحر / «حَیَوان» را خبر از «عالَم انسانی» نیست





نوع مطلب : سمبول شناسی، داستان کوتاه، 
برچسب ها : قلعه حیوانات، قلعه حیوانات و اخوان الصفا، جمعیت اخوان الصفا، جورج اورول، Ikhwan al-Safa، Animal farm and Ikhwan al-Safa، Animal farm symbolology،
لینک های مرتبط :

       نظرات
چهارشنبه 13 شهریور 1392
خاموش نوربخش
دوشنبه 16 مرداد 1396 01:11 ب.ظ
Asking questions are actually pleasant thing if
you are not understanding something completely, except this post
presents nice understanding yet.
شنبه 14 مرداد 1396 09:30 ب.ظ
Hello to every one, since I am actually eager of reading this webpage's
post to be updated regularly. It carries nice material.
جمعه 1 اردیبهشت 1396 06:06 ق.ظ
A person essentially lend a hand to make critically articles I'd state.
That is the first time I frequented your website page and so far?
I surprised with the analysis you made to create this particular submit incredible.
Fantastic job!
شنبه 19 فروردین 1396 01:52 ب.ظ
I visit everyday a few websites and blogs to read content, but this webpage gives quality based articles.
پنجشنبه 14 شهریور 1392 10:33 ب.ظ
با درود مطالبتان جالب بود سپاس
خاموش نوربخش :با سلام؛ سپاس از حضور و حسن نظرتان.
پنجشنبه 14 شهریور 1392 01:15 ق.ظ
خیلی جالب بود. من نمی دونستم . ممنون.
خاموش نوربخش :با سلام؛ ممنون از حسن نظرتون. پاینده باشید.
چهارشنبه 13 شهریور 1392 05:46 ب.ظ
سلام وادب مطلب بسیارجامع وپرمحتوابود.احسنت
خاموش نوربخش :با سلام و ارادت؛ ممنون از حسن نظرتون.
همواره پاینده و برقرار باشید.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر