تبلیغات
زبان شناس آینده - «اهورامزدا» در زبان کردی
 
زبان شناس آینده
Scientia Potentia Est
درباره وبلاگ


وبلاگی علمی در باب موضوعات زبانشناختی

A scientific blog concerning linguistic subjects

مدیر وبلاگ : خاموش نوربخش
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

اهورا مزدا در کردی، هرمزد، اورمزد، ارمزد، هرمز، ورمز، ورمزیار، اتیمولوژی اهورامزدا، اتیمولوژی ورمزیار، ریشه شناسی کردی

واژه ی «اهورامزدا» یکی از نام آشناترین لغات در فرهنگ معاصر ایران زمین به شمار می رود. هر چند تا همین قرن گذشته ی میلادی این نام در میان عوام و حتّی خواصّ ایران نیز محلی از اعراب نداشت و پس از اکتشافات مستشرقین و متخصصین زبان های هندی و ایرانی باستان بود که صورت اوستایی این واژه در قالب «اهورامزدا» دیگر بار وارد گنجینه ی لغات زبان های ایرانی گردید.

صورت اصلی، اوستایی، این واژه دارای تلفظ «اَهورَه مَزدا» می باشد و صورت ایرانی باستان آن را می توان در قالب «اهوره مزداه» بازسازی نمود. این واژه هر چند اخیراً، در طی یک قرن و اندی پیش-آن هم با تلفظی تقریباً نادرست، وارد زبان فارسی شده، امّا صورت تحول یافته و اصیل آن در زبان فارسی و فارسی میانه وجود داشته است: «اورمزد».

در زبان کردی نیز، به عنوان یکی دیگر از زبان های ایرانی، شاهد صورت اصیل «اهوره مزدا»ی باستانی هستیم: «هرمز» و «ورمز». صورت نخستین، یعنی «هرمز» (با آوانگاری کردی لاتین Hirmiz)، ممکن است وام واژه ای از پارتی (چه به صورت مستقیم یا احیاناً از طریق فارسی) قلمداد نمود. این واژه را می توان به صورت پراکنده در زیرگویش های کردی شمالی (کورمانجی) یافت نمود. امّا صورت دیگر این واژه در کردی مرکزی (سورانی) و کردی جنوبی دیده می شود: «ورمز» (Wirmiz). واژه ی اخیر اصیل ترین صورت کلمه ی باستانی «اهوره مزدا» در زبان کردی است. تبدیل «هوـ» آغازین به «وـ» از خواصّ گویش های مرکزی، و تاحدودی جنوبی، کردی محسوب می شود که در واژه ی «ورمز» شاهد آن هستیم.

این واژه را در کمال شگفتی می توان در عنوان یکی از طوایف نامدار کرد، مستقر در منطقه ی بیجار گروس، نیز مشاهده نمود: «ورمزیار». اصطلاح «ورمزیار» تحت اللفظاً به معنی «اورمزدیار» یا «اهورامزدادار» بوده و نشان گر انتساب به «اهوره مزدا»ست. با این که طایفه ی کُرد ورمزیار امروزه همگی مسلمان می باشند امّا آن چه که از وجه تسمیه ی عنوان آنان بر می آید این است که آن ها مدّتی هم پس از ورود اسلام به ایران کماکان بر سر دین زرتشتی و پیروی از «ورمز» (اهوره مزدا) می مانند و از این رو لقب «ورمزیار» به ایشان منتسب می گردد.





نوع مطلب : اتیمولوژی (ریشه شناسی)، زبان های ایرانی، گویش شناسی، 
برچسب ها : اهورامزدا در کردی، اهورامزدا زبان کردی، ورمز در کردی، معنی مرمز، اتیمولوژی اهورامزدا، wirmiz، hurmuz،
لینک های مرتبط :

       نظرات
دوشنبه 18 شهریور 1392
خاموش نوربخش
چهارشنبه 10 آبان 1396 05:03 ب.ظ
نقاط فوق العاده در مجموع، شما فقط یک آرم جدید را به دست آورد.
چه چیزی می تواند در مورد خودتان مطرح کنید
که چند روز پیش ساخته بودید؟ هر مثبت؟
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 01:06 ب.ظ
Fastidious answer back in return of this matter with firm arguments and describing all regarding that.
یکشنبه 23 خرداد 1395 01:47 ب.ظ
سلام؛ایا زبان اوستایی از جمله زبانهای شرقی ایران است یا غربی،لطفا با دلیل شرح دهید
یکشنبه 24 شهریور 1392 04:02 ب.ظ
سلام وسپاس ازشما مطلب جامع وکامل بود.زهابرشما.
خاموش نوربخش :با سلام؛ ممنون از حسن نظر شما.
همواره موفق باشید و سرفراز.
چهارشنبه 20 شهریور 1392 01:14 ب.ظ
با درود
ممنون از اطلاعات ارزشمندی که ارائه کردید...
اگر امکان دارد در مورد وجه تسمیه سیاره های منظومه شمسی هم لاتین(mercury-venus-earth-mars-jupiter-saturn-uranus-neptune)هم فارسی که به ترتیب به آن ها عطارد، زهره(ناهید)، زمین، مریخ(بهرام)، مشتری!(یا هرمز یا برجیس)، زحل(کیوان)، اورانوس و نپتون را هم که به صورت لاتین در فارسی بکار می بریم...لطفا مقاله ای را بنویسید، اگر نام دیگری هم دارند لطفا قید بفرمایید...
مثلا چرا به زحل، saturn،کیوان یا حتی زحل می گویند؟؟
ریشه ی کلمات را هم اگر ذکر کنید ممنون میشوم، مثلا عربی است ، فارسی است یا چیز دیگر؟
با آرزوی موفقیت
خاموش نوربخش :با سلام و درود دوست عزیزم؛ ممنون از حسن نظرتان.
بروی چشم، در اسرع وقت نوشتاری در این باب نیز نوشته خواهد شد.
همواره موفق باشید و سلامت.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر