تبلیغات
زبان شناس آینده - دو زبان هم جوار: تالشی و گیلکی
 
زبان شناس آینده
Scientia Potentia Est
درباره وبلاگ


وبلاگی علمی در باب موضوعات زبانشناختی

A scientific blog concerning linguistic subjects

مدیر وبلاگ : خاموش نوربخش
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

زبان تالشی، همان گونه که در نوشتارهای پیشین در این وبلاگ شرح آن رفته است، یکی از اصیل ترین زبان های ایرانی شمال غربی محسوب می گردد. این زبان، در کنار گیلکی و مازنی، یکی از سه زبان ایرانی است که در کرانه ی دریای خزر گویش می شود.

با این که زبان های مازنی و گیلکی نیز به دسته ی زبان های شمال غربی ایرانی تعلق دارند امّا به لحاظ حفظ اصالت شمال غربی، تالشی ویژگی های بیشتری را نسبت به دو زبان مزبور به نمایش می گذارد. این تمایز در حفظ اصالت بیش از هر زمان دیگری در مقایسه ی تالشی و گیلکی بارز است چه آن که این دو زبان در مجاورت یکدیگر تکلم می شوند و مشاهده ی تمایزات میان آن ها علی رغم مجاورت جغرافی شان بسیار حائز اهمیت و جالب توجه می باشد.

در نوشتار مزبور به برخی از این تمایزات زبان شناختی می پردازیم که در قالب آن ها تالشی ویژگی اصیل ایرانی شمال غربی را حفظ نموده امّا این مورد در گیلکی از میان رفته و با معادل فارسی آن جایگزین گشته است:

حفظ «ز» ایرانی شمال غربی بر خلاف «د» در ایرانی جنوب غربی در اکثر موارد توسط تالشی (برخلاف گیلکی)

تالشی: زانـ / زونـ (ریشه ی مضارع فعل «دانستن»)

برخلاف گیلکی «دونـ» که استقراضی است از فارسی

 

حفظ «ج» یا «ژ» ایرانی باستانی در تالشی، برخلاف «ز» در زبان های ایرانی جنوب غربی

تالشی: ژن (به معنی «زن»)

برخلاف گیلکی «زن»، که وام واژه ای است فارسی

 

حفظ ضمایر ایرانی باستانی در تالشی، برخلاف امتزاج صورت های صریح و غیرصریح در زبان های ایرانی جنوب غربی:

تالشی: اَز / آز (به معنی «من»-در حالت صریح و فاعلی)

برخلاف گیلکی «من / مو» که استقراضی است از فارسی

 

حفظ واژه ی مشترک در میان اکثر زبان های بنی بشری برای «گربه»، مشابه با کردی:

تالش: کِتِه (این واژه تنها در یکی از زیرگویش های تالشی شمالی حفظ شده است؛ قیاس شود با کردی «کتک»، انگلیسی «کَت»، آلمانی «کاتز»، اسپانیایی «گادو» و غیره).

این واژه تا آن جا که نگارنده ی مطلب اطلاع دارد در زبان گیلکی مشاهده نمی شود.

 

حفظ «س» ایرانی باستانی برخلاف «ه» در زبان های ایرانی جنوب غربی:

تالشی: آسن / اوسون (به معنی «آهن»)

برخلاف گیلکی «آهن» که وام واژه ای است از فارسی.

 

حفظ واژه ی اصیل ایرانی شمال غربی برای مفهوم «شیر خوراکی» که در زبان های ایرانی جنوب غربی دیده نمی شود:

تالشی: شت (به معنی «شیر»)

برخلاف گیلکی «شیر» که وام واژه ای است از فارسی.

 

حفظ ریشه ی اصیل ایرانی شمال غربی برای فعل «گفتن» که در زبان های ایرانی جنوب غربی مشاهده نمی شود:

تالشی: واتـ (ریشه ی ماضی) / واژـ (ریشه ی مضارع)

برخلاف گیلکی «گونـ» که مشخصاً استقراضی است از فارسی.

 

این نکته که در شمال ایران زمین روستاهایی تالشی زبان و گیلکی زبان داریم که در نزدیک ترین فاصله ی ممکنه از یکدیگر قرار گرفته اند امّا بعضاً بیشترین تمایزات زبان شناختی را در بستر زبان های ایرانی غربی دارا می باشند، موضوعی بس شگفت آور و جالب توجه می باشد.  





نوع مطلب : زبان شناسی، زبان های ایرانی، 
برچسب ها : تالشی و گیلکی، فرق تالشی با گیلکی، زبان های ایرانی شمال غربی، اصالت در زبان تالشی، Talyshi versus Gilaki، Talyshi and Gilaki comparison، Talyshi characteristics،
لینک های مرتبط :

       نظرات
جمعه 22 شهریور 1392
خاموش نوربخش
پنجشنبه 15 بهمن 1394 11:55 ق.ظ
سلام دوست عزیز مقالتون خوب بود اما ریشه ی زبان گیلکی به پهلوی و سانسکریت قدیم بر می گرده مثلا همین گوته که شما مثال زدید به گوتن که به سانسکریت قدیم بر می گرده و ریشه ی مشترک با زبان فارسی داره نه اینکه بر گرفته از زبان فارسیه متاسفانه خیلی از اظهار نظرها بدون در نظر گرفتن ریشه ی زبان بیان شده گیلکی یک زبان مستقل از فارسیه خیلی از کلمات وارد شده در زبان گیلکی بیشتر از اینکه از فارسی باشه از زبان فرانسویه
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر