تبلیغات
زبان شناس آینده - خویدوده: زنای با محارم در میان زرتشتیان پیش از اسلام
 
زبان شناس آینده
Scientia Potentia Est
درباره وبلاگ


وبلاگی علمی در باب موضوعات زبانشناختی

A scientific blog concerning linguistic subjects

مدیر وبلاگ : خاموش نوربخش
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

پس از گذشت حدود یک سال و اندی از آخرین پست ارسالی در این وبلاگ و همزمان با فرارسیدن سال نو خورشیدی و مصادف شدن آن با ایّام سوگواری فاطمی تصمیم گرفتم تا به یک موضوع زبانشناختی-اجتماعیِ مبرهن امّا کمتر شناخته شده بپردازم که به زعم من بهترین نمونه جهت قیاس وضعیت ایران در پیش و پس از ورود اسلام بدین دیار است. نمونه‌ای که در عین حال می‌تواند نشانگر دلیل اصلی پذیرش اسلام از سوی ایرانیان به هنگام ورود این دین به ایران زمین باشد.


توجّه: این نوشتار حاوی مطالبی است که خواندن آن برای افراد زیر 18 سال توصیه نمی‌گردد.

 

واژه‌ی فارسی نوین «خُویدودَه» (xwedodah) با صورت اوستایی xvaetuuadatha مفهومی «شرعی» در آیین زرتشت ساسانی است (فضیلت 1381: 143) که تحت‌اللفظاً به معنی «نکاح با خودی» می‌باشد. این واژه در اصل صورت مرکّبی متشکل از دو واژه‌ی باستانی «hwaetu-*» به معنی «خانواده» و همچنین صورت باستانی «vadatha-*» می‌باشد که لفظاً به معنی «به نکاح انجامیده» است.

واژه‌ی نخست  از صورت باستانی «hwae-*» مشتق شده که خود این صورت و دیگر مشتقات آن اکنون نیز در قاطبه‌ی زبان‌های ایرانی رایج بوده و صورت‌های مختلفی به خود گرفته و معانی گوناگونی نیز پذیرفته است. از «خود» و «خویش» در زبان فارسی نوین گرفته تا «eshte» در مازنی و «heshte» در سمنانی به معنای «خویشتن» و یا واژه‌ی «ho» که هم در گویش باجلانی از زبان کردی گورانی و هم در زبان کردی زازایی به معنی «خود» می‌باشد. در زبان کردی غالب نیز واژگان «xwe» به معنی «خود» و «xézan» به معنی «عیال» نمونه‌هایی از این دست می‌باشند.

واژه‌ی دوم نیز از صورت ایرانی باستان «wad-*» مشتق شده به معنی «ازدواج» که ابلته در این معنی امّا تا آن جایی که نگارنده اطلاع دارد در میان زبان‌های ایرانی نوین به جای نمانده و جای خود را به معادل‌های ایرانی و غیرایرانی دیگر، مشخصاً «نکاح» و مشتقات ریشه‌ی «زوج» عربی یعنی «زواج» و «ازدواج» داده است (هر چند واژگانی از قبیل «بیوگ» در فارسی کلاسیک و «budi» در گویش کرمانجی زبان کردی به معنی «عروس» از این فعل باستانی ایرانی مشتق شده‌اند).

با این حال جالب است که همریشه‌ی اتیمولوژیک این ریشه‌ی باستانی ایرانی کماکان در زبان انگلیسی وجود داشته و به کار می‌رود. واژه‌ی پرکاربرد «wedding» در زبان انگلیسی دقیقاً با صورت باستانی «wad-*» در زبان‌های ایرانی همریشه می‌باشد. فعل کم کاربرد «wed» در زبان انگلیسی و واژگانی از قبیل «wedlock» نیز از دیگر همخانواده‌های صورت ایرانی باستانی «wad-*» در زبان انگلیسی به شمار می‌روند.

صورت هندواروپایی پیشین این واژه «wadh-*» و در دیگر زبان‌های هندواروپایی اشکال زیر را به خود گرفته است:

دانمارکی: vedde (به معنی: شرط بستن)

فریزی قدیم (زبان رایج در فزیلاند-ناحیه‌ای در شمال هلند): weddia (قول دادن)

گوتیک: wadyon (نامزد شدن)

لاتین: vas (ضمانت)

لیتوانیایی: vadouti (عهد، گرو، تضمین)

 

«خویدوده» در ایران پیش از اسلام

چنان که از تمامی متون شرعی و حقوقی بر جای مانده از دوران ساسانی بر می‌آید «خویدوده» در اصل معادل آن چیزی است که امروزه بدان «زنای با محارم» اطلاق می‌شود: ازدواج پدر با دختر، پسر با مادر و برادر با خواهر (راوندی 1354: 578؛ ژینیو 1382: 91؛ فضیلت 1381: 143-144؛ کریستن‌سن : 347؛ Berkowitz 2012: 21-22). این نوع نکاح که توصیه‌ی شرعی آن برای عموم در تاریخ بشر کم نظیر می‌باشد، یکی از مفروضات دین زرتشتی بوده که انجام آن توسط مؤمنان زرتشتی مستحب شمرده شده و در صورتی هم که مردی زرتشتی از باب نزدیکی و مقاربت جنسی با یکی از محارم مؤنث خود، یعنی مادر، خواهر یا دختر، را در می‌آمد، انجام و پذیرش این عمل از سوی مادر، خواهر یا دختر به «واجبی دینی» تبدیل می‌شد که در صورت سر باز زدن از آن مرد زرتشتی شرعاً قادر بود تا عمل جنسی را به عنف انجام دهد (رضایی باغ‌بیدی 1384: 16؛ فضیلت 1381: 144).

اشاره به انجام زنای با محارم در ایران ساسانی تنها به متون زرتشتی این دوران محدود نشده و در متون یهودیان ساکن سرزمین‌های تحت تسلط ساسانیان نیز بدان اشاره شده و مورد ذمّ قرار گرفته است (Even, Steinsaltz 2012). همچنین پس از ورود مسلمین به ایران و آشنایی آنان با فرهنگ زرتشتی از نردیک، موضوع زنای با محارم مؤمنان زرتشتی از حدّ سرزنش و ذمّ در متون صاحب نظران اسلامی گذشته و دستمایه‌ی طنز اعراب مسلمان گردیده بود (نفیسی 1366: 35).

علی بن الاثیر، معروف به ابن اثیر جزری، از علمای سرشناس سده‌ی هفتم هجری که احتمالاً خود تباری ایرانی-عربی داشته است نیز در رواج همبستری با محارم آیین زرتشتی و نشر آن به فراتر از مرزهای ساسانی می‌گوید: «برخی از اعراب در بحرین کیش زرتشتی را پذیرفته بودند و از میان آنان زرارة بن عدس و دو پسرش حاجب و لقیط و همینطور اقرع بن حاجس و دیگران نیز زرتشتی بودند. و لقیط به همین جهت با دختر خود «دختنوس» زناشویی کرده و این نام فارسی را بر او نهاده بود.» (خلیلی و حالت، ج 6: 98).

 

ماهیت واقعی «خویدوده» واکنش زرتشتیان و باستان‌پرستان معاصر بدان

پس از رمزگشایی از متون اوستایی در قرن نوزدهم میلادی و اوایل قرن گذشته‌ی میلادی و واکاوی متون زرتشتی پهلوی میانه‌ی رسم مستحب آیین زرتشتی ساسانی، یعنی «خویدوده»، به ضرس قاطع بر مستشرقین و ایرانشناسان کشف گردید.

امّا این بار نیز همچون موارد دیگری که در جوهره‌ی آیین زرتشت وجود داشته و در اوج دوران طلایی این آیین، یعنی در زمانه‌ی سلطنت ساسانیان، بدان عمل و توصیه می‌شده؛ زرتشتیان پارسی هند و باستان‌پرستان ایرانی با حرارت بسیاری به ردّ ماهیت «زناکارانه»‌ی خویدوده پرداخته و آن را به نوعی برداشت نادرست از متون زرتشتی ربط دادند و بالکلّ هر نوع توصیه، رسم یا سنّت ازدواج با محارم در ایران ساسانی را مردود دانسته‌اند (شهبازی، افسانه‌ی ازدواج با محارم در ایران باستان).

در این میان برخی مستشرقین غربی نیز بودند که میان صوررت پهلوی ساسانی و اوستایی واژه‌ی خویدوده تمایز قائل شده و این امر را مطرح نمودند که واژه‌ی مزبور در فحوای اوستایی آن به معنی «ازدواج با خویشاوندان نزدیک» و اقرباء بوده و بعدها در دوران ساسانی به «ازدواج با محارم» تفسیر گردیده است (http://www.iranicaonline.org/articles/marriage-next-of-kin) .

امّا هر دو مورد ادعای مطرح شده در باب فرق فحوای اوستایی و ساسانی خویدوده و «افسانه» بودن ازدواج با محارم میان ایرانیان باستان، مغالطه‌آمیز بوده و پایه‌ی علمی ندارد. نخست آن که اگر در اوستا توضیح و تشریحی برای واژه‌ی خویدوده داده نشده و تنها به ثواب آن اشاره شده، دلیل نمی‌شود که این واژه دارای معنایی غیر از آن چیزی که علمای زرتشتی دوران ساسانی روا می‌دانستند، باشد. بدین ترتیب پر واضح است که هیچ سند و دلیلی مبنی بر ردّ ماهیت زناشویی با محارم واژه‌ی خویدوده در اوستا وجود نداشته و تنها توضیح موجود از این واژه در متون شرعی زرتشتی حکایت از تشریع و تشویق «زنای با محارم» دارد.  

در پاسخ به افرادی که حتّی ازدواج با محارم در میان زرتشتیان ساسانی را نیز نفی می‌کنند و آن را «افسانه» می‌خوانند هیچ گزینه‌ای بهتر از سخنان «خجسته»‌ی آذرفرنبَغ پسر فرخزاد هیربد زرتشتی دوران ساسانی وجود ندارد که در «دینکرد»، به عنوان یکی از معتبرترین متون زرتشتی، چنین می‌فرماید:

«من به ویژه سه گونه همپیوندی {نکاح} از گونه‌ی «خویدوده» را در نظر گرفته‌ام که اینانند:

یک. همپیوندی {نکاح} پدر با دختر

دو. همپیوندی {نکاح} پسر با مادر

سه. همپیوندی {نکاح} برادر با خواهر

 

.... اگر پدری از دختر خود نَر {فرزند مذکر} آفریند بر آن نام «خویدودهی پدر-دختر» می‌نهند.

این را نیز برابر {بر طبق} یکی از آموزه‌های دین بر می‌گویم که:

زمانی که کیومرث بمرد . . . . نطفه‌اش بر مادرش فروافتاد . . . . بر آن نام «خویدودهی پسر-مادر» نهاده‌اند.

. . . . مشی و مشیانه به بویه‌ی فرزندخواهی {جهت ادامه‌ی نسل} با یکدیگر نری و مادگی {آمیزش} ورزیدند و بر آن نام «خویدودهی برادر-خواهر» نهاده‌اند.»

(برگرفته از دینکرد، دفتر سوم، فصل هشتاد، ترجمه‌ی فریدون فضیلت، ص 145)

 

همانطور که از متون و منابع فوق بر می‌آید پر واضح است که «خویدوده» از مناسک و فرایض مستحب آیین زرتشتی بوده و علمای زرتشتی، من جمله مؤلف کتاب مشهور دینکرد، به روشنی بر روادید «زنای با محارم» در آیین زرتشت صحه گذارده و بن‌مایه‌ی آیینی، شرعی و اخلاقی این امر از دیدگاه زرتشتی‌گری را تشریح نموده‌اند.

امّا هیچ تردیدی نیست که زناشویی و تولید مثل با محارم، هر چقدر هم بدان رنگ و لعاب شرعی و آیینی هم داده شده باشد، امری نیست که با فطرت انسانی همخوانی داشته باشد و بدون شکّ اکثر افراد جامعه‌ی ایران ساسانی می‌بایست علی‌الاصول با چنین عمل ناروایی مخالف بوده باشند. این مورد را می‌توان از روی برخی احکام مربوط به خویدوده استنباط نمود.

در بخش‌های پایانی فصل هشتاد دینکرد شاهد آن هستیم که مؤلف از مخالفان عمل خویدوده سخن به میان آورده و اذعان می‌دارد که برخی ممکن است این عمل را فی نفسه «زشت» و قبیح برشمارند، امّا اگر «حق‌طلبانه» ‌و با دیده‌ی «خرد» بر این موضوع بنگرند خواهند دید که فواید زنای با محارم از مضرّات آن بیشتر است (!!):

«و اگر کسی بگوید این کار در نهاد خود {فی نفسه} زشت است، و در همان زمان زخمی بر آلت مادر یا خواهر یا دخترش خویش ببیند و ببیند که هیچ چاره‌ای نیست جزء آن که مرد پزشکی، زخم‌بند بر آن زخم نهد، آیا مرد بیگانه سزاوارتر است یا که پدر، پسر یا برادرش در این کار به فریاد رسند؟

در این میان کدام گزینه زشت‌تر است؟ که آن جای زخمین را پدر، پسر یا برادر با دست بپرماسند {با دست بمالند} و زخم‌بند بر جای آن نهند یا آن که یک مرد یا پزشک بیگانه؟

. . .

اینجاست که این کار {خویدوده} کمتر چهره‌ی زننده‌ای پیدا می‌کند ولی {و در عوض} با زیبایی هم‌ارز است. اینجا می‌باید کسی {فرد} با چشم خرد بنگرد، {که} سودمندی‌های زناشویی با زنان خودی {محرم} در سرپرستی خانه و زندگی، لاپوشانی کاستی‌ها و انبازی {شراکت} در کامروایی و انبازی {شراکت} در سود و زیان زندگی و خرسندی از هر چه که پیش آید . . . . بر هر چه زن بیگانه است برتری دارد.» (همان ص 147)

همانطور که از متن زرتشتی فوق بر می‌آید احتمالاً بخش قابل توجهی از ایرانیان عصر ساسانی، علی رغم تمام سختگیری‌ها  و اختناق آن دوران، راضی به پذیرش زنای با محارم نبوده و این کار را، صرف نظر از هر توجیه و تفسیری که هیربدان و موبدان زرتشتی بر مردم عرضه می‌داشتند، عملی فی نفسه زشت و ناروا می‌پنداشتند.

همچنین از روی فتوای بیستم در کتاب «روایت آذرفرنبغ فرخزادان» می‌توان چنین برداشت نمود که حتّی در برخی از موارد که مردی زرتشتی از روی ایمان کورکورانه‌اش به این آیین و یا از روی شهوت و هر دلیل دیگری تمایل به برقراری رابطه‌ی جنسی با محارم خویش داشته، مادر، خواهر و یا دختر این مرد از انجام این عمل ابا داشته و سر باز می‌زده‌اند. در فتوای مزبور در کتاب آذرفرنبغ شاهد آنیم که طبق شرع زرتشتی به چنین مردانی اجازه داده شده بود تا در صورت سرپیچی مادر، خواهر یا دختر از خویدوده، آنان را به زور وادار به زنا نمایند (رضایی باغ‌بیدی، 1384: 16).

 

خویدوده و ورود اسلام به ایران

بر هیچ کس پنهان نیست که فضای به اصطلاح روشنفکری ایرانی، چه در خارج و چه در داخل کشور، معمولاً در رابطه با مقوله‌ی ورود اسلام به ایران بر این فرض استوار است که اسلام به ضرب جنگ وارد ایران شده و ایرانیان شهادتین‌شان را به ضرب شمشیر خوانده‌اند.

امّا چنان که از مستندات باستان‌شناختی و دلایل محکم موجود بر می‌آید احوال و اوضاع دوران ساسانی چنان آشفته و ضدانسانی بوده که ورود اسلام به ایران زمین و سقوط دستگاه طاغوت ساسانی به دست مسلمانان در حکم راه نجاتی برای مردمان این مرز و بوم بوده و بی راه نیست اگر فرض را بر آن قرار دهیم که ایرانیان با آغوش باز از اسلام استقبال کرده‌اند.

یکی از دلایل اقبال عمومی ایرانیان از اسلام را می‌توان بدون شکّ در رسم قبیح و ناروای «خویدوده» در آیین زرتشت دانست. چه بسیار خانوارهای ایرانی که در کنار تمامی نقصان‌ها و عیوب آیین زرتشتی ساسانی از قباحت خویدوده در عذاب بوده و آیین جدید را با آغوش باز پذیرفتند. همچنین چه بسیار مادران، خواهران یا دختران مهصومی که احیاناً اسیر مرد محرم زرتشتی در خانواده‌ی خویش بوده و با ورود آیین اسلام به ایران از اسارت جنسی در خانواده رهایی یافتند.

 

برخورد مسلمانان با خویدوده و آداب ناپسند زرتشتی

باز هم بر خلاف ادعاهای باستان‌پرستان و اسلام‌ستیزان، در این مورد نیز شاهد برخورد متمدنانه‌ی مسلمانان و زعمای آنان با اعمال قبیح مرسوم در زرتشتی‌گری هستیم. در روایات اسلامی داریم که فرد مسلمانی که از عدم تسلیم طلب خود از سوی فردی زرتشتی، که والدین وی بر هم محرم بودند، به تنگ آمده بود در حضور امام صادق جعفر (ع) آن فرد را «ولدالزّنا» خطاب می‌کند. امام (ع) از شنیدن این موضوع به سختی آشفته گردیده و گوینده را مورد بازخواست قرار می‌دهند. وی نیز در پاسخ به امام می‌گوید که آن فرد مجوس (زرتشتی) بوده و مادرش دختر پدرش بوده و در عین حال که مادرش است، خواهرش نیز می‌باشد و بدین ترتیب شکّی نیست که حرام‌زاده است. امام (ع) در پاسخ این فرد می‌فرمایند: «مگر نه این است که در دین آن‌ها این عمل جایز است و آنان به دین خود عمل کرده‌اند؟ پس تو حقّ نداری وی را ولدالزّنا بخوانی!» (وسایل الشیعه، 439).

از قرار معلوم اسلام پس از ورود و تسلطّ بر ایران و دیگر نواحی خاورمیانه، به سبب اقبال و پذیرش عمومی، درصدد سرکوب ادیان محلّی، من جمله زرتشتی‌گری، بر نیامده و مؤمنان دوآتشه‌ی زرتشتی که پس از ورود اسلام نیز بر آیین خویش باقی مانده بودند را در اجرای مناسک آیین و به جا آوردن فرایض و متسحبات خود آزاد گذارده بود.

امّا چنان که پیداست پس از آشنایی با اسلام و همه‌گیر شدن این دین ابراهیمی در ایران زمین موضوع ازدواج با محارم نیز همانند مقوله‌ی تثنیث از میان زرتشتیان باقی مانده در ایران رخت بر بسته و جای خود را به ازدواج عموزادگان می‌دهد. همین موضوع در مورد زرتشتیان پارسی هند نیز صادق بوده و آنان نیز تحت تأثیر جوّ هندو-بودایی شبه قاره که هر گونه آمیزش با محارم را زشت می‌شمارد، از این فریضه‌ی آیین زرتشتی دست کشیده‌اند (هر چند به دلیل چندخدایی بودن هندویسم، حال و هوای تثنیثی زرتشتی‌گری در میان پارسیان گجرات به وضوح بیشتر از زرتشتیان یزد و کرمان ایران است که تحت تأثیر همجواری با اسلام منش یکتاپرستی به خود گرفته‌اند).

آرتور کریستن‌سن ایرانشناس، زرتشتی‌شناس و زبانشناس سرشناس دانمارکی نیز در باب تلاش زرتشتیان پارسی و برخی از مستشرقین مبنی بر ردّ خویدوده چنین اذعان می‌دارد که: « با وجود اسناد معتبری که در منابع زردشتی و کتب بیگانگان معاصر عهد ساسانی دیده می شود، کوششی که بعضی از پارسیان جدید برای انکار این عمل، یعنی وصلت با اقارب می کنند؛ بی اساس و سبکسرانه است.» (کریستن‌سن، 384).

پر واضح است که اسلام در این موضوع مشخص نیز نه تنها به لحاظ قانون‌گذاری و شرع بسیار متمدنانه‌تر از آیین زرتشتی بوده بلکه در برخورد با انحرافات اخلاقی که تحت لوای سلطنت زرتشتی ساسانی رنگ و بوی شرعی به خود گرفته بوده و خواه ناخواه در باور بخشی از جامعه نفوذ کرده و به رسوم آیینی تبدیل شده بودند نیز با متانت برخورد نموده و نهایتاً به شیوه‌ی غیر مستقیم باعث شد آن دسته از ایرانیانی که به هر دلیل ترجیح داده بودند بر آیین زرتشتی به جای مانده از طاغوت ساسانی بمانند، نکات تاریک این آیین، من جمله رسم ناپسند خویدوده، را کنار گذارده و قبیح شمارند.

در پایان جهت یادآوری عمق شناعت رسم خویدوده در ایران ساسانی و درک هر چه بیشتر خدمتی که اسلام به ساکنان این مرز و بوم نموده بخشی از سخنان هیربد زرتشتی مؤلف دینکرد در باب خویدوده را ذکر می‌کنیم:

«و من می‌گویم که خویدودهیِ «برادر-خواهر» نسبت به آن چه که از ایشان زاده می‌شود چهار لایه پیوند دوستی «تو-در-تو» دارد:

یک. این که برای خواهر فرزندی که از این همپیوندی زاده می‌شود فرزند برادرش بوده و برادرزاده‌اش محسوب می‌گردد.

دو. آن فرزندِ برادر است و از این رو وی خواهر هر دوان است.

سه. برای برادر نیز، فرزند خواهر است.

چهار. آن فرزندِ برادر و خواهرزاده‌ی برادر است.

بر همین پایه مهر، کامروایی و کوشایی پدر و مادری که برادر و خواهر باشند در پرورش فرزندان چهار برابر است.

....

و آن فرزندی که از خویدودهی پسر و مادر زاییده شود، برای پدر خود برادر نیز خواهد بود: این است راه آرامش بی‌پایان و نیایش و نیک‌بختی ....» (فضیلت، 1381: 145 146).

 

عطف به پوچی، فضاحت و بی‌مغز بودن عبارات فوق، که مع الاسف زمانی حکم فرمان‌های آسمانی را برای ساکنان اراضی ایران ساسانی داشته‌اند، می‌توان به سهولت بدین موضوع پی برد که چرا تا پیش از ورود اسلام به ایران هیچ عالم، فیلسوف یا ادیب تأثیرگذاری در این مرزوبوم ظهور ننموده بود که نام و آوازه‌ی وی مرزها را درنوردیده و در کتاب تاریخ بشری بر جای مانده باشد. چرا که هنگامی که عبارات فوق در نظام فکری هر مرزوبومی جاری گردد چیزی جزء تباهی، کاستی و نقصان نخواهد زایید.

حال آن که پس از ورود اسلام به ایران است که ظرفیت‌های حقیقی این سرزمین آشکار شده و به منصّه‌ی ظهور می‌رسد. در بستر گفتمان اسلامی است که نام‌آورانی همچون ابوریحان بیرونی، فارابی، خوارزمی، خیّام، مولانا، حافظ و امثالهم از این آب و خاک ظهور نموده و آثار ماندگاری از خود به جای می‌گذارند که نه تنها در فضای فرهنگی ایرانی-اسلامی بلکه برای تمام بشریت مفید بوده‌اند.

 

برای مطالعه‌ی بیشتر رجوع شود به پیوندهای زیر:

http://ghiasabadi.com/xwedodah.html

http://ghiasabadi.com/ezdevaj-ba-maharem-dine-zartoshti.html

 

منابع و مآخذ

ارداویراف‌نامه، ترجمه به فرانسه از فیلیپ ژینیو، ترجمه به فارسی از ژاله آموزگار، چاپ دوم، تهران، 1382

افسانة (ازدواج با محارم) در ایران باستان، علیرضا شاپور شهبازی، مجله‌ی باستان‌شناسی و تاریخ، اسفند 1380

آذرفرنبغ پسر فرخزاد، دینکرد، ترجمه فریدون فضیلت، کتاب سوم، جلد یکم، تهران، 1381

راوندی، مرتضی؛ تاریخ اجتماعی ایران، نشر ناشر :تهران، 1354

روایت آذرفرنبغ فرخزادان، ترجمه حسن رضائی باغ‌بیدی، تهران، ۱۳۸۴

عزّالدّین علی ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ترجمه‌ی عباس خلیلی و ابوالقاسم حالت،  

کریستن‌سن، ایران در زمان ساسانی، مترجم رشید یاسمی، تهران، 1371

نفیسی، سعید، تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران در دوره‌ی معاصر، جلد اوّل، چاپ ششم، انتشارات بنیاد، تهران، 1366

«وسائل الشیعه»، چاپ امیر بهادر؛ «ابواب الحدود»

http://www.iranicaonline.org/articles/marriage-next-of-kin

Sex and Punishment Four Thousand Years of Judging Desire, Eric Berkowitz. pp. 21–22, 2012.

Talmud Bavli, Vol.1: Berakhot, by Adin Even-Isrel Steinsaltz, 2012

 





نوع مطلب : Etymology، Iranian Linguistics، افسانه زدایی، زبان شناسی، زبان های ایرانی، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :

       نظرات
دوشنبه 3 فروردین 1394
خاموش نوربخش
چهارشنبه 28 شهریور 1397 11:57 ب.ظ

You have made your point quite well.!
generic cialis cialis side effects canadian drugs generic cialis rezeptfrei cialis apotheke cialis 30 day trial coupon cialis arginine interactio brand cialis generic what is cialis cialis rckenschmerzen dose size of cialis
سه شنبه 27 شهریور 1397 08:49 ب.ظ

Fantastic knowledge. Thanks!
compare prices cialis uk cialis farmacias guadalajara cialis generico online where do you buy cialis cialis 20mg preis cf we use it cialis online store cialis pills cost of cialis per pill cialis price in bangalore recommended site cialis kanada
پنجشنبه 15 شهریور 1397 11:11 ق.ظ

This is nicely expressed! !
wow look it cialis mexico prix cialis once a da cialis generique 5 mg cialis sans ordonnance opinioni cialis generico cialis bula cialis pills price each if a woman takes a mans cialis tadalafil 20mg get cheap cialis
چهارشنبه 14 شهریور 1397 02:44 ق.ظ

You said it nicely..
online pharmacies legitimate north west pharmacies canada north west pharmacy canada Canadian Pharmacy USA trusted pharmacy canada scam canadian pharmacies-24h canada medications cheap pharmacy canadian medications canadian pharmacies shipping to usa
سه شنبه 13 شهریور 1397 07:53 ق.ظ

Cheers. Fantastic information!
vigra buy viagra overnight delivery generic viagra online usa uk sildenafil viagra viagra buy viagra viagra without presc uk viagra cheap online viagra pharmacy prices buy viagra with prescription online where to buy viagra for women
دوشنبه 12 شهریور 1397 11:38 ب.ظ

Kudos, Terrific information.
i recommend cialis generico viagra cialis levitra callus cialis y deporte cialis pills in singapore generic cialis 20mg tablets cialis 20 mg cost acheter cialis kamagra generic cialis cialis daily new zealand
دوشنبه 12 شهریور 1397 06:21 ق.ظ

You said it very well.!
tadalafil costo in farmacia cialis interactions for cialis buy cheap cialis in uk cialis name brand cheap achat cialis en suisse tadalafil calis cialis 100mg suppliers weblink price cialis
یکشنبه 11 شهریور 1397 03:43 ب.ظ

Wow lots of excellent information!
cialis for sale cialis tablets australia cialis wir preise generic cialis in vietnam compare prices cialis uk side effects of cialis cialis generika in deutschland kaufen tadalafil 20mg cialis generico en mexico prescription doctor cialis
سه شنبه 23 مرداد 1397 05:09 ق.ظ

Kudos, Good stuff!
viagra cheap no prescription pharmacy usa online canadian pharmacy viagra uk viagra online buy viagra pills viagra for cheap prices order online viagra where can u buy viagra vigra buy viagra legally
دوشنبه 22 مرداد 1397 08:54 ب.ظ

You actually expressed that really well!
cialis para que sirve we like it cialis soft gel buying cialis on internet cialis generic availability only now cialis 20 mg does cialis cause gout generic cialis review uk cialis tablets cialis generique 5 mg cialis online holland
شنبه 2 تیر 1397 03:33 ب.ظ
در قرآن سوره نسا ایه بیست و سه مشخصا اعراب را از ازدواج با محارم نهی میکند! اینجا مشخص میشود کدام مردم چنین کارزشتی را می کردند این سوره و ایه پس چرا برای دیگر ملل نیامده؟!؟ جالب که این تهمت زشت به باطنی ها و دیگر مخالفان اعراب هم می خورده ظاهرا شکلی از نفرت پراکنی علیه دیگران توسط اعراب است که توسط ادمهای مغرض و بیسواد دنبال هم میشه
دوشنبه 7 خرداد 1397 07:18 ق.ظ

Cheers! I enjoy this.
opinioni cialis generico cheap cialis callus cialis cost we like it cialis price canada discount drugs cialis cialis 05 cialis pills in singapore acquistare cialis internet cialis 5 mg para diabeticos
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 01:31 ب.ظ

Appreciate it, A good amount of write ups!

buy viagra from uk buy tadalafil viagra generic levitra online pharmacy viagra online viagra buy viagra at walmart how to buy viagra online safely generic viagra pharmacy where to buy viagra without prescription buy viagra forum buy generic viagra pills
شنبه 18 فروردین 1397 05:17 ق.ظ

Cheers! I like this.
estudios de cialis genricos cialis wir preise price cialis best precios cialis peru canada discount drugs cialis cialis mit grapefruitsaft cheap cialis click now cialis from canada no prescription cialis cheap overnight cialis tadalafil
جمعه 17 آذر 1396 09:25 ب.ظ
Wow, this paragraph is nice, my sister is analyzing such things,
so I am going to tell her.
شنبه 8 مهر 1396 06:00 ق.ظ
در مملکت چو غرش شیران گذشت و رفت
این عوعو سگان شما نیز بگذرد
آنکس که اسب داشت غبارش فرو نشست
گرد سم خران شما نیز بگذرد

اگر ایرانیان اینگونه بودند.اولین کسی که حلال زاده نیست شمایید.که آنچنان ملیت را تخریب کردید.که امروز جوانان ما مفهومی از حب وطن را نمی شناسند.این خطر بزرگی است که دشمنان قسم
خورده ی ایران به آن دامن میزنند...زنده باد ایران
شنبه 8 مهر 1396 05:59 ق.ظ
در مملکت چو غرش شیران گذشت و رفت
این عوعو سگان شما نیز بگذرد
آنکس که اسب داشت غبارش فرو نشست
گرد سم خران شما نیز بگذرد

اگر ایرانیان اینگونه بودند.اولین کسی که حلال زاده نیست شمایید.که آنچنان ملیت را تخریب کردید.که امروز جوانان ما مفهومی از حب وطن را نمی شناسند.این خطر بزرگی است که دشمنان قسم
خورده ی ایران به آن دامن میزنند...زنده باد ایران
یکشنبه 15 مرداد 1396 05:41 ب.ظ
Amazing! Its actually awesome article, I have got much clear idea concerning from this article.
دوشنبه 9 مرداد 1396 10:05 ب.ظ
Howdy just wanted to give you a quick heads up. The text
in your content seem to be running off the screen in Opera.
I'm not sure if this is a format issue or something to do with web browser compatibility
but I thought I'd post to let you know. The design and style look great though!
Hope you get the problem fixed soon. Thanks
شنبه 7 مرداد 1396 08:46 ب.ظ
This is really interesting, You are a very professional blogger.
I've joined your rss feed and look forward to in quest of extra of your magnificent post.

Also, I've shared your web site in my social networks
سه شنبه 6 تیر 1396 01:06 ق.ظ
These are genuinely great ideas in about blogging. You have touched some nice points
here. Any way keep up wrinting.
پنجشنبه 28 اردیبهشت 1396 06:31 ب.ظ
Marvelous, what a web site it is! This website presents useful facts to us,
keep it up.
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 03:40 ب.ظ
Hey I am so thrilled I found your blog, I really found you by mistake, while I
was looking on Digg for something else, Nonetheless
I am here now and would just like to say thanks a lot for a tremendous post and a all round
thrilling blog (I also love the theme/design), I don’t have time to go
through it all at the minute but I have bookmarked it and also added your RSS feeds, so when I have time I will be
back to read much more, Please do keep up the great work.
چهارشنبه 23 فروردین 1396 06:32 ب.ظ
I am really grateful to the owner of this website who has shared
this enormous post at at this place.
جمعه 18 فروردین 1396 05:45 ب.ظ
This is very interesting, You're a very skilled blogger.
I have joined your feed and look forward to seeking more of your fantastic post.

Also, I've shared your web site in my social networks!
سه شنبه 10 اسفند 1395 10:14 ب.ظ
با وجود حمله اعراب تمام اثار تاریخی ایران نابود شد ولی هیچ کدوما نمیگید یکیش همین نابود کردن اثار هخامنشی که فقط خیلی لطف کردنا گذاشتن مقبره کورش باشه و با این کارشون ایرانا به خرابی کشیدن و از یه دید نگاه میکنید فقط و نمیگین چه بلایی سر ایران اوردن.
یکشنبه 23 خرداد 1395 01:57 ب.ظ
سلام:ایا زبان اوستایی از شاخه غربی است یا شرقی؟
چهارشنبه 5 اسفند 1394 04:14 ق.ظ
حرف مفت زدن مالیات ندارد. یا پانترک هستی یا بی‌غیرت. به هرروی از چنین موجودی چنین مکاری‌ای دور نیست.
۱- خویی دوده ( خودی + دوده=نسل : در دودمان) نه آسمان ریسمان تو

۲- از مرحوم شهبازی سند میاوری و نمیگویی که وی معتبرترین محقق دوران هخامنشی بوده و حرف وی سند است و اثبات کننده‌ی دروغ بودن این فحش است.

۳- دانشمندان ایران باستان علیرغم کتابسوزی و تابو شدن نام بردن از باستان ( مثلا سرنوشت فردوسی را بخوان) باعث نشد نامهایی چون برزویه - استانس - بزرگمهر - مزدک - مانی - زرتشت - اردشیر بابکان فراموش شود.

۴- هر وقت داعش و عقایدش را توانستی نشان اسلام بدانی امثال فرنبغ را هم میتوانی.
پنجشنبه 15 بهمن 1394 08:48 ق.ظ
باسلام. طبق کتب فرهنگ واژه های اوستایی. اشت (eshte) به معنی دهش خواستن دادن آمده و واژه (خویتی ود) به معنی خویشان و بستگان میباشد . منظور این بوده سعی شود از بستگان واقوام همسر اختیار کنند . اکنون نیز در روستا ها دختر به غریبه نمی دهند و میگویند ازدواج با خودی - معامله با غریبه . تشکر
پنجشنبه 5 آذر 1394 01:29 ق.ظ
سلام
اگر انصاف دارید که البته ندارید کمی هم در مورد قتل و کشتار و به کنیزی بردن زنان و دختران ایرانی به دست اعراب هم بنویسید. نه اینکه بگید ایرانیان با اغوش باز اعراب رو پذیرفتند.
من خودم مسلمون شیعه هستم ولی انصاف هم داشته باشید. اخه از متون خودمون و مورخ های مسلمون که تاریخ اسلام رو نوشتن که دیگه نمیشه گذشت. ازاد باشید به قول امام حسین.
چرا دروغ مینویسید. نظرات یک جانبه رو در مورد زرتشت نوشتید بدون اینکه مخالفش رو هم که فراوونه بیارید.
اینم بگید که توی قران خودمون هم نوشته که میتونید به زنانی که از جنگ غنیمت گرفتید و.....
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30